ปางที่ 20 ปางปฐมเทศนา (แสดงธรรมจักร)
พระพุทธรูปปางนี้ อยู่ในอิริยาบถนั่งขัดสมาธิ พระหัตถ์ขวา
ยกขึ้นจีบนิ้วพระหัตถ์เป็นวงกลม เป็นกิริยาแสดงธรรม
พระหัตถ์ซ้ายวางบนพระเพลา ฯ
เมื่อทรงมั่นพระทัยที่จะแสดงพระธรรมโปรดเวไนยสัตว์แล้ว
ก็ทรงรำพึงพิจารณาหาบุคคลผู้สมควรที่พระองค์จะทรงแสดง
ธรรมโปรด ตอนแรกทรงนึกถึงดาบสทั้งสอง ซึ่งพระองค์ได้ทรงไป
ศึกษาด้วยเมื่อทรงผนวชใหม่ ๆ แต่อาจารย์ทั้งก็ได้สิ้นชีวิตไปแล้ว
ต่อจากนั้นทรงระลึก ถึงปัญจวัคคีย์ ที่เคยอุปัฎฐากครั้งที่ทรง
บำเพ็ญทุกกรกิริยา ครั้นทรงเลิกทุกกรกิริยา ด้วยทรงเห็นว่า
มิใช่ทางตรัสรู้ แต่ทรงปฏิบัติในทางจิตตามมัชฌิมาปฏิปทา
ปัญจวัคคีย์ เห็นว่า พระองค์คลายความเพียรเวียนมา
เป็นคนมักมาก จึงไม่เลื่อมใส แล้วพากันหนีไป
ทรงเห็นว่าปัญจวัคคีย์มีอินทรีย์แก่กล้าที่จะ ได้ธรรมอันวิเศษ
จึงเสด็จไปสู่ป่าอิสิปตนมฤคทายวันอันเป็นที่อยู่ของปัญจวัคคีย์
ครั้นวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 พระองค์ทรงแสดง
"ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร"  อันเป็น "ปฐมเทศนา" โปรดภิกษุทั้ง 5
ประกาศความตรัสรู้ของพระองค์ว่า "กามสุขัลลิกานุโยค คือ
การประกอบตนให้พัวพันด้วยความสุขในกาม กับ
อัตตกิลมถานุโยค คือการทำความทุกข์ยากให้แก่ผู้ประกอบ
ทั้งสองนี้ ไม่เป็นประโยชน์ ไม่ใ่ช่การตรัสรู้ บรรพชิตไม่ควรเสพ
ส่วนมัชฌิมาปฏิปทาข้อปฏิบัติเป็นทางกลาง ที่เราตรัสรู้แล้ว
เป็นเพื่อความสงบระงับ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อความรู้ดี เพื่อนิพพาน
คือสิ้นตัณหา เครื่องรัดรึง เป็นธรรมที่บรรพชิตควรดำเนิน
ด้วยเป็นทางทำผู้ดำเนินให้เป็นพระอริยะ" ฯ

|| Previous | Next ||